395px

Povo e Língua

Herrikoiak

Herria eta hizkuntza

Iragan egun batez, Ostatu batean,
bi lagun ari ziren ez ta bai betean;
biak ziren euskaldun zintzoak ustean,
halere ezin adi elgarren artean;
entzuten egona naiz umore tristean.

Ez dut osorik hartu baten parabola,
erderaz mintzo baitzen, berak jakin nola:
gure herri maiteaz zuela axola,
hau, bere gain beharra, bertzen men dagola,
"Gora Euskal-Herria", frantsesez ziola.

Bertzea oldartu zen euskara garbian:
"Gure hizkuntza ez da galduko agian!
Hori dugu bereixik guk Euskal Herrian,
Gainerakotan gaude bertzen negurrian;
frantsez egina gira joan den aspaldian!"

Bi gizon horietan, zugaitz onekoa
batek ondoa zuen, bertzeak ostoa;
gauza arraro hori ez dut gustoka,
mendian bizi arren, dut ikustekoa
gaztainaren aldaxkez janzirik pagoa.

Bat herria goratzen arrotz baten gisa,
arrotz nahiak berriz herriaren hitza;
gureak ja egin du, gaiten garbi mintza,
lainopean bezala galduak gabiltza
ez daizke bi nagusi batean zerbitza!

Elgarri direlakotz bi gizon jazarri,
gauza bat bera dute bi pusketan zarri;
erakatsi nahi dut nik puskak elgarri,
gure hizkuntza eta gure Euskal Herri
Konparatzen baititut izaite bateri.

Anai-arrebak entzun ene ahotsa:
izaite bat ez daike hezur utsez osa;
herria da gorputza, hizkuntza bihotza;
bertzetik bereixtean bitarik bakotxa,
izaite horrendako segurra hilotza.

Batzu herriaz orroit, euskaraz ahantzi
bertzek euskara maite, herria gaitzetsi;
hizkuntza ta herria berex ez doatzi,
berek nahi daukute konpreniarazi
bata bertzea gabe ez daizkela bizi.

Povo e Língua

Certa vez, em um hotel,
Dois amigos estavam em um bate-papo;
Ambos eram euskaldunes honestos, acreditando,
Mas não conseguiam prestar atenção um no outro;
Eu estava ouvindo com um humor triste.

Não peguei a parábola toda,
Ele falava em outra língua, sabia como:
Se importava com nosso amado povo,
Isso, um peso sobre ele, que estava sob o domínio de outros,
"Viva o País Basco", dizia em francês.

O outro se exaltou em euskara puro:
"Nossa língua não vai se perder, talvez!
Isso é só nosso aqui no País Basco,
Nos outros lugares estamos em outra situação;
Fomos feitos em francês há muito tempo!"

Entre esses dois homens, um era bem apessoado,
Um tinha um bom jeito, o outro era mais rude;
Essa coisa estranha não me agradava,
Apesar de viver na montanha, eu via
O carvalho vestido com as folhas de castanheira.

Um exaltando o povo como um estranho,
Os desejos estranhos novamente a palavra do povo;
O nosso já se manifestou, falamos claramente,
Como sob a nuvem, estamos perdidos
Não se deve servir a dois senhores!

Por estarem juntos, os dois homens perseguidos,
Têm a mesma coisa, mas em pedaços;
Quero mostrar que as partes se juntam,
Nossa língua e nosso País Basco
Comparo-as a uma única existência.

Irmãos e irmãs, ouçam minha voz:
Uma existência não se constrói só com os ossos;
O povo é o corpo, a língua é o coração;
Ao se separar, cada um é um pedaço,
Essa existência horrenda é um cadáver seguro.

Alguns lembram do povo, esquecem o euskara,
Outros amam o euskara, desprezam o povo;
A língua e o povo não se separam,
Eles querem que a gente entenda
Que um não vive sem o outro.

Composição: